Rebacca Wasserman

Sprookjes uit het echte leven

Ik verwachtte bij mijn bezoek aan het atelier van Rebecca Wassermann tekeningen. Heftig verhalende tekeningen met bloedende jonkvrouwen, duistere bossen, buitenechtelijke kinderen... Wat ik aantrof waren vooral beelden. Keramiek, verspreid in de ruimte. Tot in de perfectie uitgevoerde 3D-modellen van haar tekenwerk.  De tekeningen stonden, veelal ingelijst, tegen de wand.

Rebecca Wassermann (1984): ‘Ik ben begonnen met het driedimensionaal maken van mijn tekeningen omdat ik meer ruimte wilde in het werk. Letterlijk, maar ook meer ruimte voor de kijker. Er zijn veel scènes in het werk, en door ze apart te laten zien worden ze begrijpelijker. Begrijp me goed, ik vind het niet nodig dat alles altijd maar te duiden is, maar mensen moeten niet verdwalen. Ik heb het gevoel dat ik op deze manier heel eenvoudig een handreiking kan doen. Een begin van begrip kan aanbieden.’

Waar komen de verhalen vandaan?
‘Ik luister veel, naar de radio, luisterboeken, naar verhalen van mensen in het dagelijks leven. Dromen zijn belangrijk, maar ook verhalen uit mijn jeugd. Ik combineer fragmenten tot een nieuw verhaal, en vul het aan met mijn fantasie. Als kind had ik een haat-liefdeverhouding met griezelverhalen, ik leerde verhalen uit mijn hoofd zodat ik ze door kon vertellen. Dat vond ik belangrijk. Eigenlijk een beetje als nu. Het is dan wel mijn verhaal, maar het hoeft niet als mijn verhaal geïnterpreteerd te worden. Ik begin bijvoorbeeld bij een bos, en vul aan wat daar dan in gebeurt. Dat kan iemand anders wel heel anders zien. Het verhaal verandert gaandeweg.’

Goed en kwaad, is dat belangrijk in je werk?
‘Er is niet echt een onderscheid. Een verhaal kan van goed naar slecht veranderen, en het is maar net vanuit welke hoek je het bekijkt. De combinatie tussen beide vind ik interessant. Goed hoeft niet altijd kitscherig te zijn met alles liefde en zo. Als het werk af is moet de tekening het verhaal vertellen, dat is de overdracht.’

Een bijzonder project van Wassermann is een serie van meer dan vijftig portretten. Ze maakte deze naar aanleiding van een Duits radioprogramma waarin mensen hun problemen en verhalen bespreken met Jurgen Domian. Deze cultfiguur is vooral in Duitsland heel bekend, en trekt dagelijks veel luisteraars. Onder wie Rebecca.
‘Ik ben naar zijn programma gaan luisteren, eerst voor mijn plezier en later gebruikte ik het voor mijn werk. Daarbij was niet alleen het verhaal belangrijk, maar ook de sfeer en de reactie van Domian. Ik heb op die manier de portretten gemaakt; fictieve karakters die pasten bij wat er op dat moment op de radio besproken werd. Het vreemdste verhaal dat ik er ooit hoorde was over een man die van gehakt een vrouw kneedde en er vervolgens seks mee had. Hij is natuurlijk direct doorverwezen naar de psycholoog die aan het programma verbonden is. Seks is in mijn werk eigenlijk altijd iets positiefs, hoewel ik me realiseer dat het in werkelijkheid niet altijd zo is. Ik vind hoe dan ook dat het werkelijke leven tegenwoordig meer verhaal is dan ooit. Er gebeuren de gekste dingen, iedere dag hoor of lees je weer de meest bizarre toestanden.’

Is het vertellen van verhalen veranderd door de moderne techniek? We zitten steeds vaker alleen achter onze computer en luisteren niet meer gezamenlijk...
‘Er zijn gelukkig nog veel culturen waarin verhalen vertellen nog steeds heel belangrijk is. Dat zal ook best zo blijven. Ik blijf met mijn tekeningen graag verhalen vertellen aan mensen.’

Inge Pollet